no indication

Gdański szlak gotyku ceglanego

ŻURAW

Symbol Gdańska położony nad Motławą to największy dźwig portowy średniowiecznej Europy, używany do przeładunku i stawiania masztów na statkach, a zarazem brama miejska o nietypowej architekturze. W jego wnętrzu znajduje się zrekonstruowany i czynny mechanizm napędowy - ogromne drewniane koło, poruszane ongiś siłą ludzkich nóg. Drewniana konstrukcja liczy prawie 30 metrów wysokości.Dźwig pozwalał podnieść do czterech ton na wysokość dolnego koła, czyli 11 metrów lub do dwóch ton na wysokość 27 metrów. Obecnie majestatyczny Żuraw, jako wspaniały przykład historycznej budowli portowej, stanowi doskonała oprawą dla ekspozycji bogatych zbiorów Centralnego Muzeum Morskiego, którego siedzibą są także zabytkowe spichlerze położone na Wyspie Ołowianka.

KOŚCIÓŁ NAJŚWIĘTSZEJ MARII PANNY

Wznoszona etapami przez 159 lat Bazylika Mariacka jest największą ceglaną świątynią w Europie. Posiada ona długość 105,5 m, szerokość 66 m w transepcie, sklepienie wznosi się na wysokości 30m, a wnętrze może pomieścić ok. 20 tysięcy osób.Do gotyckiego wnętrza świątyni zwanej często „ Koroną miasta Gdańska" prowadzi siedem bram, każda z innej uliczki. Piękne gwiaździste i kryształowe sklepienia wsparte na 27 filarach kryją wiele doskonałych dzieł sztuki średniowiecznej i barokowej, m.in. przebogaty ołtarz główny mistrza Michała Schwarza z Augsburga, wzruszającą kamienną Pietę z roku ok.1410, kopię tryptyku Hansa Memlinga Sąd Ostateczny w kaplicy św. Rajnolda, słynny zegar astronomiczny Hansa Düringera z Torunia.Doskonała akustyka surowych, ascetycznych murów kościoła podkreśla piękne brzmienie wspaniałych barokowych organów przeniesionych z kościoła św. Jana. Z galeryjki imponującej 78-metrowej wieży dzwonnej, której charakterystyczna sylwetka o płaskim dachu dumnie wznosi się nad Gdańskiem, roztacza się wspaniały widok na panoramę miasta. Wiedzie do niej blisko 400 stopni. Obok, w cieniu Bazyliki, wyrasta ufundowana przez polskiego króla Jana III Sobieskiego, barokowa Kaplica Królewska o oryginalnej fasadzie i charakterystycznych trzech kopułach.

Dwór Artusa

Nawiązująca do idei legendarnego Okrągłego Stołu rycerzy króla Artura reprezentacyjna siedziba bractw mieszczańskich (tzw. ław), zamożnego patrycjatu i rzemieślników stanowiła ważny ośrodek życia towarzyskiego i handlowego dawnego Gdańska. Od 1742 roku w Dworze funkcjonowała pierwsza w Polsce giełda. Zgromadzeniom gdańszczan patronowały imponujące gdańskie lwy dzierżące herb miasta, podobizny króla Zygmunta III i królewicza Władysława, opiekun kupców Merkury, personifikacje Sprawiedliwości i Siły oraz hojna Fortuna. Wnętrze stanowi obszerna sala, przykryta dziewięcioprzęsłowym sklepieniem gwiaździstym. Cztery smukłe filary w środku sali pochodzą prawdopodobnie ze zburzonego przez mieszczan gdańskiego zamku krzyżackiego. Wystrój wnętrza Dworu wzbogacają liczne malowidła m. in. Oblężenie Malborka, Okręt Kościoła, dzieła anonimowych artystów, Orfeusz kojący śpiewem dzikie bestie Jana Vredemana (1594) czy Sąd Ostateczny Antoniego Möllera (1602), ławy z boazeriami, modele okrętów, zbroje. Największy renesansowy piec w Europie (11m) złożony z 520 ozdobnych kafli, na których przedstawiono portrety ówczesnych władców europejskich, herby oraz personifikacje cnót i planet, dzieło Georga Stelznera stoi dumnie w kącie.

RATUSZ GŁÓWNEGO MIASTA

Niegdysiejsza siedziba władz zamożnego, potężnego Gdańska, początkami sięgająca końca XIII wieku i wielokrotnie przebudowywana, swą architekturą i wystrojem wnętrz w stylu manieryzmu niderlandzkiego godnie reprezentowała bogactwo i pozycję miasta. Nad wejściem widnieje herb Gdańska z lwami, które wbrew dotychczasowej praktyce rzeźbiarskiej, spoglądają w stronę Złotej Bramy, wypatrując polskiego króla. Hełm wieży o wysokości 80 m, stworzony przez mistrza Dirka Danielsa z Zelandii, wieńczy metalowy, złocony posąg króla Zygmunta Augusta.Najbardziej okazała – Wielka Sala Rady, zwana również Salą Czerwoną, uważana jest za jedno z najpiękniejszych nowożytnych wnętrz ratuszowych. Jej strop zdobi 25 obrazów autorstwa Izaaka van den Blocke’a o wymowie symbolicznej. Najsłynniejsze z nich to Apoteoza Gdańska przedstawiający Gdańsk jako miasto wybrane znajdujące się pod szczególną opieką Boga.Inny słynny obraz Grosz czynszowy Antoniego Möllera, który umieścił scenę z Ewangelii w scenerii Długiego Targu, wisi nad drzwiami kamlarii, czyli Kasy Miejskiej. W tej samej Sali można podziwiać wspaniałe meble gdańskie z XVII i XVIII wieku. Z ratuszowej wieży spływa na miasto muzyka z 37 dzwonów drugiego gdańskiego carillonu, repliki XVII-wiecznego instrumentu. Obecnie w zabytkowych murach mieści się Muzeum Historyczne Miasta Gdańska.

PRZEDBRAMIE ULICY DŁUGIEJ

Gotycko-renesansowy Zespół Przedbramia, niegdyś element średniowiecznych fortyfikacji miasta, to wznoszące się ku przestrodze: Katownia, miejsce publicznych kaźni i Wieża Więzienna z pozostałościami pręgierza, która w okresie XVII-XIX wieku mieściła pierwsze w Polsce więzienie miejskie.Katowania została przebudowa w 1593 roku przez jednego z największych budowniczych dawnego Gdańska – Antoniego van Obberghena. Historyczne wnętrza wieży kryją skarby „gdańskiego złota” – cenne zbiory jedynego w Polsce Muzeum Bursztynu.

KOŚCIÓŁ ŚW. MIKOŁAJA

Najstarszy gdański kościół, którego korzenie sięgają XII wieku, zrządzeniem losu jako jedyny przetrwał nie zniszczony wojenne zawieruchy. Trójnawowa gotycka świątynia zachwyca oryginalnym, wyjątkowo bogatym wystrojem m. in. dwanaście ołtarzy z XVII w., kazalnica z połowy XVIII w., baptysterium z 1732 roku, polskie i łacińskie epitafia oraz późnobarokowy, wysokiej klasy prospekt organowy z 1755 roku.Wielki ołtarz w prezbiterium zdobią postacie świętych dominikańskich i polskich. Od wieków kościół znajduje się we władaniu Zakonu Dominikanów, których sprowadził do Gdańska książę Świętopełk. W 1260 r. papież Aleksander IV udzielił Dominikanom przywileju odpustowego, który zapoczątkował tradycję odbywającego się po dziś dzień Jarmarku Św. Dominika - najbardziej popularnej gdańskiej imprezy, znanej w całej Europie.

KOŚCIÓŁ ŚW. KATARZYNY

Początki najstarszego kościoła parafialnego Starego Miasta sięgają XIII w., Św. Katarzyna była patronką Gdańska - „matrona loci". Wnętrze świątyni jest trzynawowe o systemie halowym z licznymi kaplicami. Sklepienie spoczywa na szesnastu ośmiobocznych filarach. Piękne gotyckie szczyty z końca XV wieku zdobią wschodnią ścianę prezbiterium. Obok szczytów kościoła św. Trójcy należą do najwspanialszych tego rodzaju motywów w mieście. Jego wnętrza zdobią malowidła pędzla Antona Llera, Izaaka van den Blocke'a i Antoniego Möllera. W prezbiterium ocalały cenne epitafia m. in. Jakuba Schmidta ławnika Stargeo Miasta, Christiana Henninga rajcy Starego Miasta. Na jednym z filarów prezbiterium znajduje się epitafium i płyta nagrobna słynnego astronoma Jana Heweliusza. Do naszych czasów dochowało się malowidło ścienne Zabójstwo św. Stanisława. Zdobiący wieże piękny renesansowy hełm z XVII w. projektu Jakuba van den Blocke'a, zwany „koroną miasta", już z oddali przykuwa wzrok, ma 32 m wysokości i waży ponad 30 t. Na 76-metrowej wieży kościelnej zamontowany jest carillon, zespól 50 dzwonów o rozpiętości wagowej od 2,5 tony do 11 kilogramów. W 1945 roku kościół został zniszczony, dwa lata później ruiny oddano przybyłym z Krakowa OO. Karmelitom, którzy odbudowali świątynię. Dnia 22 maja 2006 roku podczas remontu dachu wybuchł w kościele pożar. Ogień doszczętnie strawił dach. Udało się uratować hełm wieży i wyposażenie świątyni. Każdego roku podczas trwania Jarmarku św. Dominika w kościele odbywają się koncerty karylionowe. Obok kościoła św. Katarzyny swoje sanktuarium ma również inna święta; pochodzący z przełomu XIV i XV w. kościół św. Brygidy wszedł do historii w sierpniu 1980 r., podczas strajków robotniczych jako schronienie i miejsce spotkań opozycji antykomunistycznej. Obecnie wznoszony jest tu wspaniały bursztynowy ołtarz. Przemierzając gdański szlak gotyku ceglanego warto również odwiedzić inne zachowane kościoły: Bożego Ciała, św. Barbary, św. Bartłomieja, św. Elżbiety, św. Jana, św. Jakuba, św. Józefa, św. Piotra i Pawła, św. Trójcy.

WIELKI MŁYN

Wyjątkowy obiekt średniowiecznej architektury technicznej o charakterystycznym ogromnym dwuspadzistym dachu, wzniesiony na Starym Mieście na kanale Raduni, był największą inwestycją przemysłową ówczesnej Europy. Wielkość młyna wynika z jego rozmiarów, wysoki na 26 m, długi na 41 m. Wyposażony był w 18 kół wodnych średnicy 5 m co stanowiło wielkie osiągnięcie techniczne. Pełnił funkcje młyna, spichlerza i piekarni. W XVII wieku chleb wypiekany w Wielkim Młynie sprzedawano m. in. przy Ratuszu Starego Miasta na Moście Chlebowym. Przed ostatnią wojną młyn produkowała do 200 ton mąki dziennie. Wielki Młyn pracował od wzniesienia do 1945 r. kiedy to całkowicie się wypalił. Dziś w jego gotyckich wnętrzach, gdzie obejrzeć jeszcze można wielkie koła młyńskie, znajduje się centrum handlowe.

ZESPÓŁ POFRANCISZKAŃSKI, KOŚCIÓŁ ŚW TRÓJCY

Częściowo przebudowane wnętrza przylegającego do kościoła św. Trójcy dawnego gotyckiego klasztoru Franciszkanów kryją zbiory Działu Sztuki Dawnej Muzeum Narodowego: malarstwo flamandzkie, polskie i gdańskie, meble gdańskie i północnoeuropejskie, wyroby ceramiczne, złotnicze, cynowe i kowalstwa artystycznego. Bez wątpienia najbardziej znanym eksponatem muzeum jest słynny tryptyk Hansa Memlinga Sąd Ostateczny uznawany za najwspanialsze dzieło artysty, zrabowany i podarowany w XV wieku kościołowi Mariackiemu przez gdańskiego kapra, kapitana Paula Benecke. Zbiory muzealne podziwiać można również w Pałacu Opatów i Spichlerzu Opackim w Oliwie.

KATEDRA OLIWSKA

Oliwa - zaciszna, urokliwa gdańska dzielnica, malowniczo wtulona w leśne ostępy Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego, była opiewana przez słynnego podróżnika Aleksandra von Humboldta jako trzecie najpiękniejsza miejscowość na świecie. Wyróżnia ją wspaniały pocysterski park zaprojektowany przez mistrza architektury ogrodowej - Andre La Notre. Powstał w XVIII w. i składa się z ogrodu francuskiego i angielskiego. Podziwiać tu można opisywaną przez J.I.Kraszewskiego aleję grabową oraz założone w 1920 r. alpinarium, oranżerię, groty szeptów i kaskadę. Spacer wśród wyniosłych starych drzew, rzadko spotykanych cennych gatunków roślin prowadzi ku największej atrakcji Oliwy do Katedry Oliwskiej. Wzniesiona jako świątynia cysterska w XIII w. gotycka trzynawowa sklepiona bazylika, zbudowana na rzucie łacińskiego krzyża, mierzy 107 m i jest najdłuższym kościołem w Polsce. W pięknych wnętrzach kryje wiele skarbów sztuki: barokowy ołtarz główny i 20 ołtarzy bocznych, rokokową kazalnicę, wspaniałe stalle, renesansowe portrety licznych dobroczyńców klasztoru Cystersów. Ozdobą katedry jest słynny rokokowy prospekt organowy mistrza Jana Wulfa i Fryderyka Rudolfa Dalitza, instrument o niespotykanym brzmieniu ze swojego rodzaju efektem echa. Osobliwością organów są ruchome dekoracje - gwiazdy, trąby i dzwonki aniołów włączane w trakcie gry.

Login to add your trail record!

Add your review

Login to add a review